Gdy przeglądamy profile beauty i medycyny estetycznej, pojawiają się przede wszystkim zdjęcia „przed i po”, wizualne metamorfozy i obietnice spektakularnych efektów. Rzadziej mówi się o tym, jakie mechanizmy leżą u podstaw niektórych powikłań neurologicznych i okulistycznych – tych subtelnych, ale potencjalnie poważnych. W świecie, w którym klienci często decydują się na zabiegi w oparciu o zasięgi i rekomendacje, warto znać fakty naukowe stojące za rzadkimi, ale realnymi konsekwencjami.
Opadająca powieka? Nie tylko estetyka
Opadająca powieka, medycznie określana jako ptoza, może pojawić się w efekcie starzenia się tkanek, ale także – zaburzeń neurologicznych i powikłań zabiegowych. Według opisu klinicznego dostępnego w literaturze medycznej ptosis może towarzyszyć wielu innym schorzeniom, w tym uszkodzeniom nerwów czaszkowych, urazom lub procesom chorobowym.
To nie tylko „zmęczony wygląd”. Gdy opada powieka w stopniu utrudniającym pole widzenia, może to prowadzić do zmiany postawy głowy, napięcia mięśni szyi oraz chronicznego zmęczenia oczu – a w skrajnych przypadkach wymagać konsultacji okulistycznej lub neurologicznej.
Drętwienie twarzy i zaburzenia czucia – sygnał z głębi układu nerwowego
Drętwienie lub mrowienie twarzy (tzw. parestezje) może być wynikiem mechanicznego uszkodzenia nerwu, przewlekłego podrażnienia lub konsekwencji procesu zapalnego. Jak podkreśla Dr Marek Wasiluk na swoim blogu, niektóre zabiegi, jak HIFU, mogą prowadzić do uszkodzeń nerwów czuciowych, które objawiają się bólem, wędrującym mrowieniem lub zmianami czucia w różnych obszarach twarzy.
W relacjach przypadków pacjentów opisywano nie tylko dolegliwości bólowe w policzkach i zębach, ale też zjawiska, które nie były od razu rozpoznane jako patologiczne, co opóźniło właściwą diagnostykę i terapię.
Uszkodzenia nerwów mogą również występować w innych sytuacjach medycznych: np. w anestezjologii opisano przypadki, gdy blokada lokalna prowadziła do tymczasowego paraliżu nerwu twarzowego i asymetrii mimicznej twarzy.
Zaburzenia widzenia to coś więcej niż zmęczone oczy
Odkrycia naukowe pokazują, że zabiegi kosmetyczne – zwłaszcza te wykonywane w obszarze okolic oczu i nosa – mogą nieść ryzyko powikłań okulistycznych, takich jak:
- diplopia – podwójne widzenie,
- ptosis – opadanie powieki powiązane z uszkodzeniem mięśni lub nerwów,
- suche oko i zaburzenia filmu łzowego.
W szerokim przeglądzie kompilującym dane o komplikacjach okulistycznych po zabiegach estetycznych autor Lucía De-Pablo-Gómez-de-Liaño i współpracownicy wskazują, że choć poważne skutki takie jak utrata widzenia są rzadkie, występują przypadki, w których uszkodzenie naczyń, nerwów lub strukturalne zmiany wokół oka prowadziły do istotnych zaburzeń wzroku.
Gdzie zaczyna się problem?
W literaturze medycznej opisuje się tak zwane anatomiczne strefy niebezpieczne, czyli obszary twarzy, w których anatomia nerwów, naczyń i mięśni tworzy szczególne ryzyko powikłań dla zabiegów iniekcyjnych lub urządzeń ultradźwiękowych.
Okolice gbaleii, fałdy nosowo-wargowe, okolice okołogałkowe i przestrzenie nadoczołowe to przykłady miejsc, w których błędne podanie preparatu lub nieprecyzyjna praca urządzeniem może doprowadzić do mechanicznego uszkodzenia nerwów lub naczyń – z konsekwencjami dla funkcji powiek i wzroku.
Lekarz czy kosmetolog? Wspólna odpowiedzialność za diagnozę
Powikłania, o których mówimy, rzadko zdarzają się przy standardowych, dobrze poprowadzonych procedurach. Jednak to właśnie skoordynowana opieka specjalistyczna – okulisty i neurologa – jest kluczowa przy diagnozie i leczeniu objawów takich jak opadanie powieki czy parestezje twarzy.
Dla przykładu, w klinicznym kontekście asymetria mimiczna i opadanie powieki są klasycznymi objawami porażenia nerwu twarzowego, które wymaga kompleksowej oceny neuromięśniowej i okulistycznej.
O czym milczą reklamy?
Reklamy zabiegów medycyny estetycznej skupiają się na efekcie liftingu, poprawie konturów twarzy, młodszym wyglądzie i prostych historiach metamorfozy. Kłaniamy się w pas tym, które poruszają temat powikłań, takich jak: uszkodzenia nerwów czuciowych i ruchowych, zaburzenia widzenia wymagające konsultacji okulistycznej, parestezje wymagające długotrwałej diagnostyki neurologicznej i potencjalny wpływ na mięśnie oka i jego funkcje.
Tymczasem badania pokazują, że niektóre z tych powikłań – choć rzadkie – mogą mieć trwałe konsekwencje, jeśli nie zostaną rozpoznane i leczone odpowiednio wcześnie.
Znaczenie odpowiedniej diagnostyki
Kiedy opada powieka, pojawia się drętwienie lub zmienia się jakość widzenia, konieczna jest:
- ocena okulistyczna – badanie ostrości wzroku, pola widzenia, funkcji mięśni oczu,
- testy neurologiczne – ocena funkcji nerwów czaszkowych,
- diagnostyka obrazowa (np. ultrasonografia, MRI),
- analiza wywiadu medycznego i wcześniejszych zabiegów.
Takie podejście minimalizuje ryzyko pomyłki diagnostycznej i umożliwia wdrożenie leczenia adekwatnego do przyczyny objawu.
Jak rozmawiać z klientem?
Kluczowym elementem odpowiedzialnej komunikacji jest przejrzysta informacja o możliwych powikłaniach. Ważne są jasne granice kompetencje – kto diagnozuje, kto leczy? Klient/pacjent powinien znać uproszczone opisy rezultatów i ryzyka oraz zostać zachęcony do konsultacji specjalistycznych przy niepokojących objawach.
To nie osłabia przekazu marketingowego, a wręcz przeciwnie – buduje zaufanie.
Bezpieczeństwo zaczyna się od świadomości
Opadająca powieka, drętwienie twarzy i zaburzenia widzenia to problemy, które mogą wynikać z:
- faktów anatomicznych i neurologicznych,
- powikłań procedur estetycznych,
- błędów technicznych,
- a także procesów chorobowych niezwiązanych z zabiegami.
W przeciwieństwie do reklam, które koncentrują się na efektach, realna diagnostyka i leczenie należą do specjalistów: okulistów, neurologów i lekarzy medycyny estetycznej z kompetencjami w obszarze anatomii twarzy.
Zrozumienie tych mechanizmów – i uczenie się ich – to klucz do bezpieczniejszych praktyk i większej transparentności w komunikacji z klientkami.
Bibliografia
American Academy of Ophthalmology. YO Need to Know: 5 Causes of Dangerous Asymmetric Ptosis. 2023. Dostęp online: https://www.aao.org/young-ophthalmologists/yo-info/article/five-causes-of-dangerous-asymmetric-ptosis
Delle Chiaie T, et al. Diplopia Secondary to Neurotoxin Injections. 2024. (PMC, artykuł open access). Dostęp online: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11003413/
Singh K, et al. Nonvascular Complications of Injectable Fillers—Prevention and Management. 2020. (PMC, artykuł open access). Dostęp online: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7822713/
Aldabagh B, Cox SE. Temporary Infraorbital Nerve Sensory Disturbance Following Perioral Injection of a Soft Tissue Filler. Cosmetic Dermatology / Supplement to Cutis. 2013;May:27–28. PDF: https://cdn.mdedge.com/files/s3fs-public/Document/September-2017/CD000050027.pdf
Wasiluk M. Uszkodzenie nerwów czuciowych – powikłanie po HIFU. 2021. Dostęp online: https://marekwasiluk.pl/uszkodzenie-nerwow-czuciowych-powiklanie-po-hifu/
Sathaworawong A, et al. Nerve injury associated with high-intensity focused ultrasound: a case report. J Cosmet Dermatol. 2018. Dostęp (PubMed): https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29165881/
Biskanaki F, et al. Complications and Risks of High-Intensity Focused Ultrasound (HIFU). Applied Sciences. 2025;15(9):4958. Dostęp online: https://www.mdpi.com/2076-3417/15/9/4958
Gromkowska-Kępka KJ, Puścion-Jakubik A, Markiewicz-Żukowska R, Socha K. The impact of ultraviolet radiation on skin photoaging – review of in vitro studies. J Cosmet Dermatol. 2021;20(11):3427–3431. Dostęp (PubMed): https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33655657/
Gęgotek A, Skrzydlewska E. The role of transcription factor Nrf2 in skin cells metabolism. Arch Dermatol Res. 2015;307(5):385–396. Dostęp (PubMed): https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25708189/
Beleznay K, Carruthers JD, Humphrey S, Jones D. Avoiding and treating blindness from fillers: a review of the world literature. Dermatol Surg. 2015. Dostęp (PubMed): https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26356847/
Beleznay K, Carruthers JD, Humphrey S, Jones D. Update on avoiding and treating blindness from fillers. Aesthet Surg J. 2019. Dostęp (PubMed): https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30805636/
